کردی
English

مقالات / سیاسی

در حاشیه‌ی روز جهانی زن

آزاد کریمی
2015-03-18 15:21:11

 جایگاه زن در  میان هر ملتی نشان دهنده‌ی شخصیت و ویژگی‌های اخلاقی آن جامعه است. به اعتقاد مینورسکی کردها احتمالا دراین زمینه روشنفکرترین و آزاداندیش‌ترین ملل مسلمان جهان هستند.١

ما کردها هنگامی‌ که درباره‌ی زن اظهارنظر می‌کنیم درهمان ابتدا، دو معنا بە ذهنمان متبادر می‌شود. اول عاطفه و محبت مادرانه و سپس عشق و ناموس درهمسر. این دو موضوع، همچون یک قانون مردسالارانه یا مردانه است و در فرهنگ " جنسیتی" عنصر کرد ریشه دوانده و متبلوراست. اما زن کرد درباره‌ی خود چگونه می‌اندیشید؟
نگرش، حرف و حدیث‌ها و اعتقادات مختلف درباره‌ی این موضوع وجود دارند و اگر بخواهیم و بنابر تحقیقات انجام‌شدە، برای مطالعه و تحقیق، کمابیش به منابع و مآخذ مطلوب دست خواهیم یافت... ازجمله‌ی این منابع ،زندگی روزانه‌ی زنان پیرامون خود ما هستند. مانند مادر، خواهر، همسر، اقوام و همکاران. اما یک سوأل مطرح می‌شود: آیا از این منابع قابل دسترسی، برحسب نیاز و برای کسب معلومات درزمینه‌ی زندگی زنانه‌ی یک زن به عنوان یک انسان معمولی که به نیمی از جامعە معروف هستند، استفاده می‌شود؟ 
اگر از تعریف و شناساندن وضعیت زن کرد هیچگونه آگاهی نداشته باشیم، لازم نیست برای اثبات احساسات و شعور او عبارات و واژه‌های پیچیده را دستاویز قراردهیم، چراکە اینان چند واژه‌ی فرسودە‌ی داخل کتابهایی هستند که در کتابخانه آنها را گردوخاک فراگرفتەاست. چرا که تجربه‌ی زندگی نشان داده است بسیاری اوقات انسان اغلب چیزهایی را که لازم نیست به آنها توجه کند، باز نشناخته و یا دیر متوجه آنها شده است و فرصت مناسب را برای شناسایی آنها از دست داده و در سنجش دچار مشکل شدەاست.  به دلیل آنکه انسان در" زمان" و "مکان" محصوراست و طبق همان معیارها قابل شناخت است،  بسیاری چیزها از دید او پنهان می‌ماند و مدتی بعد حقیقت موضوع و پدیده‌ای بر او عیان می‌شود که ازحیث درستی یا نادرستی و عواقب و نتایج آن، او را حیران و سرگردان نموده و وی را بر دوراهی و تردید ابراز یک رأی عادلانه قرارمی‌دهد. رأیی که می‌بایست در همان زمان آن را صادر می‌کرد.
برای نمونه قضاوت مینورسکی، کوردولوگ مشهورروسی در خصوص جایگاه زن کرد در١٠٠ سال پیش با ارزش و قابل اعتماد است و بر همین اساس برای مثال ،اعمال و کردار " جمهوری کردستان" نسبت به زن و تشکیل اتحادیه‌ی زنان در آن دوره را به شکل آسانتر و قابل باورتری می‌توان یک تجربه و معیار سنجش فرهنگ اجتماعی ــ ازمنظر سیاسی و حتی اقتصادی ــ در جامعه‌ی ٧٠ سال قبل کردستان ایران تعبیر کرد.
در زمان جمهوری کردستان، سازمانی برای زنان تحت عنوان اتحادیه‌ی زنان ایجاد شد و آغاز به کار کرد٢. 
اکنون پس از گذشت ٧٠ سال از تأسیس حزب دمکرات کردستان و سازمان زنان دمکرات کردستان، این سازمان یا اتحادیه‌ در راە برابری زن و مرد در کردستان ایران فعالیت می‌کند. هنگامی که در این دوره به جامعه‌ی کردستان نظر می‌افکنیم، مشخص می‌شود جدای ازاینکه حزب دمکرات کردستان همان دیدگاه سابق را نسبت به حقوق و آزادی‌های زنان حفظ نموده، ولی متأسفانه جامعه‌ی کرد در کردستان ایران از این حیث چه بر طبق موازین و معیارهای دوران جمهوری کردستان و چه بر مبنای زمانی که مینورسکی در کردستان ــ یک قرن پیش ــ درحال تحقیق و تفحصل بوده، سیر قهقرا پیمودەاست.
بدیهی است کردستان ایران هم ازاین حیث که بخشی ازسرزمین کردستان است و هم بدلیل آنکە بخشی از واقعیت وجود کشوری به نام ایران می‌باشد، بخشی از موضوعات جهان ژئوپولتیک بشمارمی‌رود.
قریب ٣٦ سال است درایران یک دولت دینی برسرکار آمده و به علت سرشت رادیکال و بنیادگرایش خواستار نابودی و اضمحلال هر آیین و دین و مذهب جدای از خود می‌باشد و این موضوع، بی‌رحمی و قساوت منحصر به فردی دراعمال و کردار آن ایجاد کرده است و این منش را بطورمداوم در جهت استیلا و تحمیل افکار و باورهای خود بە دیگران و همچنین اعمال سیاست دست‌اندازی و تعرض علیه مخالفان خود انجام می‌دهد. به همین دلیل است کە عنصر کرد در ایران جدای از جنگ ملی درگیر جنگ مذهبی نیز شدەاست. در خارج از مرزهای سیاسی ایران و در بخش دیگری از کردستان، کردهای بخشهای جنوب و غرب کردستان ( درعراق و سوریه) از سال ٢٠١٤ بە اینسو گرفتار جنگ و مصیبت داعش شده‌اند.
سال ٢٠١٤سالی پر از آشوب، تنش و تجارب تلخ برای جهان و مخصوصا مردم کرد بود. حمله‌ی ناگهانی داعش( دولت اسلامی عراق و شام ) علیه‌ موصل و همچنین تعرض آن گروه‌ شبه نظامی به دوبخش کردستان ( شنگال درجنوب و کوبانی درغرب) تراژدی تازه‌ای را برای ملت کرد و تاریخ کردستان رقم زد. داعش در شنگال مرتکب اعمال شنیع و زشتی از جمله بە اسارت‌درآوردن زنان کرد ایزیدی و به زنجیر کشیدن و به کنیزی بردن و استفاده از آنان بعنوان ابزار اطفاء شهوت گردید. داعش برای توجیه اعمال وقیحانه‌ی خود از ابزار دین سؤاستفاده کرد، لیکن سکوت ناموجه و مماشات  جوامع اسلامی چه در داخل کردستان ( تمام بخشهای کردستان) و چه در دیگرکشورها جای بسی شگفتی است! این سکوت غریب گرچه به دراز کشید تا مبدل به یک فریاد و غریو مددخواهانه گردید، اما در پی تلاشهای بی‌وقفه‌ی کردها در رابطه با جلب توجه جامعه جهانی به موضوع ملت کرد، علیرغم کمبود شدید امکانات در تمامی زمینه‌ها، نهایتا موفق شد ابعاد گسترده‌ای فاجعه به بارآمده را به جهان نشان دهد و افکار عمومی جهانی را برای کمک به کردها بسیج و همصدا نماید.
آنچه در شنگال برسر زنان ایزیدی آمد شرمساری و خجلت تاریخ معاصر بشریت بود، هرچند برخی گروهها و دولتهای پیرامون کردستان، برای فرار از مسئولیت پایمال نمودن حقوق زنان کشور خود ازجمله زن کرد درگذشته‌، موضوع شنگال را دستاویز قرار دادە و برای تراژدی شنگال وکوبانی، شعار وامصیبتا سردادند.... بدیهی‌است تبلیغات و شعارسیاسی بە مرور زمان رنگ می‌بازند و از دور خارج می‌شوند، اما واقعیت این است کە اصل و جوهر "معضل" یا "موضوع مورد مناقشە" همچنان پابرجاست و از بین نمی‌رود و کماکان در مقابل دید و در پیش روی قرار دارد. در مسابقەی ابراز همدردی‌ها و غمخواری‌ها برای زنان ایزیدی شنگال و همچنین هورا کشیدن‌ها و زندەباد گفتن‌ها برای زنان کوبانی از جانب کسانی کە حق ندارند چنین ابرازنظرهایی را در مواردی کە بە کرد و کردستان ارتباط دارند نشان دهند و علت آن هم رفتار خشونت آمیز آنها با زنان کرد در کشورمتبوعشان بودە است و کارنامەی سرشار از "نمرەهای منفی" آنان بە گواهی گزارش‌های سازمان عفو بین‌الملل و نمایندەی ویژەی سازمان ملل در امور حقوق بشر در این بارە دلیل این مدعاست، شعارها نە جنبەی حقوقی خاصی را بە دوش می‌کشند و نە دارای شکل قابل باوری هستند، بە خاطر اینکە در کردستان ایران زنان در تمامی عرصەها مورد سوءاستفادە قرار می‌گیرند و جمهوری اسلامی ایران، قوەی محرکە و پشتیبان هرعملی است کە حقوق زنان را پایمال می‌نماید.... برای نمونە حتی "روز جهانی زن" در این کشور، غیر قانونی است و بهانە و دست‌آویزی برای سرکوب هر چە بیشتر زنان می‌باشد.
با این اوصاف زنان کرد اصولا ستمدیدە واقع شدەاند و صدای آنها در جنجالهای تبلیغات سیاسی اشغالگرانە و جنگ ‌طلبانە ناشنیدە و گنگ باقی ماندە است....
منابع
 ١ ــ کرد و کردستان / واسیلی نیکیتین، ترجمەی محمدقاضی، چاپ دوم، زمستان ١٣٦٦، انتشارات نیلوفر، تهران
٢ ــ برنامە و اساسنامەی داخلی اتحادیەی زنان دمکرات کردستان، مصوب کنگرەی سوم 
درشماره‌ی٦٥١  روزنامه «کوردستان» منتشر شده‌ است